top of page
Բնագրի վերածումը մուտքային տվյալների
Ներածություն Այս էջի նպատակն է նկարագրել այն գործիքները եւ գործընթացները, որոնք բարձրացնում են տեքստերի որակը թե՛ հաշվողական...
aramhayr
Oct 7, 20244 min read
Կորպուսային լեզվաբանություն. Ներածություն
Այստեղ ներկայացված են Corpus Linguistics for Beginners հաղորդաշարի դասախոսությունների ամփոփումները հայերենով: #1 What is Corpus Linguistics? Lecture #1 Ամփոփում Տեսանյութը կորպուսային լեզվաբանության ներածական ակնարկ է։ Կորպուսային լեզվաբանությունը այն ոլորտն է, որն ուսումնասիրում է խոսքը կորպուսների` բնական լեզվով տեքստերի հավաքածուների (շտեմարանների), միջոցով։ Կորպուսը պետք է լինի մեծ եւ իրական (ոչ մեքենական կամ հատուկ գրված), որպեսզի լիարժեք ներկայացնի լեզվի օգտագործումը։
aramhayr
Sep 2, 20245 min read


Գանձարան
Ներածություն Գանձարանը [Rog1852] միալեզու բառարան է, որն ի տարբերություն բացատրական բառարանի, պարունակում է իմաստույթների միջեւ եղած գոյաբանական (տրամաբա-նական)` հոմանիշ, հականիշ, գերանիշ, ևն, հարաբերությունները [Հայ2022::23, նաեւ Եզրույթներ]: Դժվար է Ռոժեից ավելի լավ բացատրել, թե ինչ է Գանձարանը. «Այս Աշխատությունը նախատեսված է անգլերեն լեզվի մի պահանջ բավարարելու համար, ինչը մինչ այժմ չի կատարվել որեւէ այլ լեզվի դեպքում, այն է՝ լեզվում պարունակվող բառերի եւ նրանց հատուկ դա
aramhayr
Aug 18, 20245 min read
Հ.Աճառյան. ՀԱԲ. ՅԱՌԱՋԱԲԱՆ
Ներկայ աշխատութիւնս ամբողջական ցանկն է հայերէն լեզուի արմատների, իրենց բացատրութեամբ եւ ստուգաբանութեամբ միասին: Իւրաքանչիւր արմատի վրայ խօսւում է հետեւեալ հինգ բաժնով. Ա. բաժին. — Բառագիտութիւն. այս բաժնում իրար ետեւից դրւում են՝ 1. Արմատը(ամբողջովին գլխատառ գրուած): Արմատ ասուածը կարող ենք մի քանի տեսակ ըմբռնել: Առնենք օրինակի համար վեց բառ. Արեւելք, բաբախել, արքեպիսկոպոս, մայր, անդունդ, հնոց։ Առաջինը ամէն մի բանիմաց մարդ էլ գիտէ, որ կազմուած է արեւ եւ ել-ք բառերից: Երկրորդ
aramhayr
May 9, 202440 min read
ՆԱՅԻՐԻ բառարաններ
11 թուային բառարան (424,868 գլխաբառ եւ ասացուածք) Բառգիրք հայերէն լեզուի, Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան (1998). Ընդարձակ Բառարան Հայերէնէ Անգլիերէն, Մեսրոպ Կ. Գույումճեան (1970). Ընդարձակ Բառարան Անգլիերէնէ Հայերէն, Մեսրոպ Կ. Գույումճեան (1981). Գործնական Բառարան Հայերէն-Ֆրանսերէն, Գրիգոր Շահինեան (1997). Գործնական Բառարան Ֆրանսերէնէ Հայերէն, Յարութիւն Քիւրքճեան (1988). Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի, Յարութիւն Թ. Գայայեան (1938). Հայերէն բացատրական բառարան, Ստեփան Մալխասեանց (1944)
aramhayr
Apr 1, 20249 min read
Լեզվաբանություն, ևն
Կայքէջում հավաքված են որոշ հղումներ կայքէջերի, հոդվածների, եւ տեսանյութերի, որոնք առնչվում են հումանիտար գիտությունների` փիլիսոփայություն, պատմություն, աղբյուրագիտություն, բանասիրություն, ևն, ինչպես նաեւ լեզվաբանության, հաշվողական գիտությունների (computer science), համակարգագիտության (Systems engineering, Systems science), մաթեմատիկայի, մաթեմատիկական եւ վիճակագրական մոդելավորման (խորքային ուսանում, արհեստական բանականություն), ևն: 21-րդ դարին հարիր գիտական կառույցներ պիտի հիմն
aramhayr
Mar 16, 202425 min read
Փոխանվանական հոլովում
5.5.8 Փոխանվանական հոլովում Հատկացյալի զեղչման դեպքում հատկացուցիչը (սեռականի/տրականի ձեւը) հոդ է առնում, օրինակ՝ Սարգս-ին-ը,...
aramhayr
Mar 13, 20241 min read
Խոսքի նկարագրությունը Համընդհանուր Կախվածություններով
Նպատակը Երբ ես խոսում եմ [Հայ2022]-ի բնալեզվական մոդելի եւ նրա իրացման մասին, ապա համարյա միշտ հարց է առաջանում. «իսկ ինչո՞վ է այդ մոդելը տարբերվում Համընդհանուր Կախվածու-թյուններից (ՀԿ)»: Իմ պատասխանն է. «Ոչնչով. իմ նպատակն է կախվածությունները մեքե-նացված կառուցել, հաշվարկել»: Սակայն մինչ օրս ժամանակ չէի գտնում ուշադիր քննել ՀԿ-ն եւ իրապես մատնանշել նմանությունները եւ տարբերությունները: Այստեղ կփորձեմ համեմատել [Հայ2022] եւ [Zem2018] աշխատությունները: Հենց սկզբից ասեմ, որ [
aramhayr
Mar 10, 202414 min read
Տեսային մուտքագրման վրիպակները
Տեսային ( տեսողական) պատկերի թվայնացման վրիպակները պատճառը բնագրի տառատեսակի (font) տառերի եւ նրանց համակցությունների նմանությունն (համարժեքությունն) է: Համարժեքության հնարավոր դասերի օրինակներ են` {ն, և, ե, ճ, հ} {ա, տ, սւ, ւս, ու, ւո} {ո, ս}, {բ, ր, ը}, {գ, դ, ղ}, {փ, ւի, ւխ}, {իւ, խ} {Է, է}, {Ժ, ժ}, {Տ, Հ} {Ս, Ա, Մ} {Ի, Ւ} {Յ, Ց, 8}։ Այս տվյալները հավաքվել են Հայկական հանրագիտարան -ի մոտ 100 էջերի մեքենացված ([Հայ2022] նկարագրված պիտակավորման ծրագրով) սրբագրման արդյունք
aramhayr
Jul 25, 20231 min read
Զարմացականութուն
Удивительный знак (указывая на вопросительный) Alexandra Regina An Hua "Attitue" Ayrapetyan, 4 y.o. Եթե վկայաբերությունը մանրամասներ է տալիս տեղեկատվության աղբյուրի հուսալիության մասին, ապա զարմացականությունն արտահայտում է երեք տեսակի դերակատարներից` խոսողից, լսողից (կամ լսողներից) եւ գլխավոր գործողից որեւէ մեկի սպասելիքներն այդ տեղեկատվության մասին: Զարմացականության կարգով արտահայտված իմաստները բավականին համանման են տարբեր լեզուներում: Զարմացական հետեւյալ իմաստները [Aik2
aramhayr
Jul 23, 20231 min read


Վկայաբերություն
Վկայաբերությունը կարող է լինել ասուլիսային, երեւակայական, ենթադրական, ևն: «Խոսողը պատահարի մասին է հաղորդում մեկ ուրիշի խոսքի...
aramhayr
Jul 23, 20233 min read
Հեռավորությունը բառաձեւերի միջեւ
Ձեւույթները նշանների հաջորդականություններ են, եւ նրանց ենթահաջորդականությունները փոփոխելով՝ կարելի է մի բառաձեւից մի այլ բառաձեւ...
aramhayr
Jul 23, 20231 min read
Ընդհանրական հարացույց
Իմաստույթ հասկացությունը պարզեցնում է տեքստային ձեւերի նկարագրությունը: Ընդհանրական թեքույթ ասելով՝ կ’հասկանանք խոսքի մասերի ուղիղ,...
aramhayr
Jul 23, 20232 min read
Հնչյունափոխություն
[Առա1979::125-160], [Ջահ1974::186-189] ------------------------------------------------------------------------- # |հնչյունափոխություն |...
aramhayr
Jul 23, 20232 min read
Անգլերենի հոլովները
«Անգլերէնի մեջ հոլովները երեք մասի բաժանուած են. Ենթակայական կամ ուղղական (Subjective or Nominative): Ստացական (possessive) որ Հայերէն...
aramhayr
Jul 23, 20231 min read
Ձեւաբանական տվյալների վերլուծություն
Ձեւաբանական տվյալների (Տեղեկատվական Հավելված Ա, Բ, եւ Գ) վերլուծությունը ցույց տվեց, որ կանոնավոր ձեւափոխությունները շատ չեն ո՛չ...
aramhayr
Jul 23, 20234 min read
Օրինաչափություն
Կանոնավոր կառույցներ Հիմքատման համար կարեվորություն ունեցող օրինաչափություններից են` բառավերջի -ը գրույթը միշտ հոդ է (առնվազն հայերեն կամ...
aramhayr
Jul 23, 20232 min read
Բազմիմաստություն
Բազմիմաստություն «Այն երևույթը, երբ լեզվական մեկ ձևով արտահայտվում է մի քանի միմյանց հետ առնչվող իմաստ, կոչվում է բազմիմաստություն, երբ...
aramhayr
Jul 23, 20235 min read
bottom of page