top of page
Եզրույթներ
Այստեղ բերված են այն եզրույթները, որոնք բացակայում են գրքում կամ անհաջող են ձեւավակերպված այնտեղ: Անհատկանիշ ( անգլ.՝ wildcard) - Հաշվողական գիտություններում (Computer science), ՏՏ-ում գործածվող երկու նշան` '*' ( asterisk) եւ '?', որոնք համապատասխանաբար նշանակում են «ցանկացած նշանների ցանկացած եր-կարության հաջորդականություն» եւ «ցանկացած նշան»: Օրինակ` եթե որոնման շարժիչին հայցում տալ եր*կ , այն կվերադարձնի` երեկ, երակ, երջանիկ, ե րեքնուկ , երեւակ, ևն, բայց եթե տրվում է
aramhayr
6 days ago10 min read
Գունային եզրույթներ
Հարյուր տարվա իմ մենության ընթացքում մի քանի փորձ արեցի գույների մասին գրել [1] : Լեզու․ իրականության հայելին և ճարտարապետը նայելիս, զգացի, որ թեման հասունացել է: Չնայած, որ սպիտակի երանգրերի մասին խոսելիս (տես 18:40), հաղորդավարը նկատի ուներ ձյան տեսակները, այնուամենայնիվ որոշեցի « Գու նա յին եզրույթների ստորադասություն » հոդվածը գրել, քանի որ դա, լեզվաբանական մյուս խնդիրների հետ, իմ հետաքրքրությունների ռադարի ներքո էր արդեն երկար ժամանակ; Մինչ բուն բովանդակության անց
aramhayr
Nov 22, 20252 min read
Եղանակ
Grammatical_mood Grammatical_moods Causative mood Wikipedia: Causative mood is not to be confused with the unrelated notion of causative voice , a valency-shifting operation in many languages. Chrome AI : The "causative mood" is a grammatical construction used to express that a subject causes an action to happen, without necessarily performing it themselves . In English, it is most commonly expressed using causative verbs like make, have, get, let, and help. It indicates that
aramhayr
Oct 24, 20252 min read


Թվանշային գրադարան
Ներածություն Թվանշացման նպատակը ոչ թե ֆիզիկական որեւէ գործիքի էլեկտրոնային կրկնապատկերումն է, այլ թվանշային տեխնոլոգիաների օգնությամբ նոր...
aramhayr
Aug 12, 20254 min read
Արհեստական Բանականություն
Բնական խոսք սերող համակարգերի մասին (OpenAI-ի chatGPT երկխոսական գործիքից օգտվելու համար պետք է հաշվեհամար ստանալ` տես Ընդհանրական ցանկի #4 կետը) AI Search Engine for Research - Consensus: Find & understand the best science, faster. An academic search engine powered by AI to make the world's best knowledge more accessible. Boltzmann Machines: Statistical Physics meets Neural Networks ( the 2025 Martin Lecture by Goeffrey Hinton ) - 2024 թվականի ֆիզիկայի բնագավառի Նոբելյան
aramhayr
Jul 27, 20256 min read
Տարարժեք երկրորդական նախադասությունները ժամանակակից հայերենում
Մինասյան Շողեր (ԼՂՀ,, Արցախի պետական համալսարան) Լեզվական միավորի համանունությունը նրա ձևաիմաստային փոխհարաբերությունների արդյունք է, որը...
aramhayr
May 30, 20251 min read
Բազմագործառույթ շաղկապները ժամանակակից հայերենում
Հայերենագիտական միջազգային տասներորդ տասներորդ գիտաժողով, 7-9 հոկտեմբերի, 2015թ. Զեկուցումների ժողովածու Խաչատրյան Նունե (ԼՂՀ,...
aramhayr
May 26, 20251 min read
Նախադասությունների կապակցման բառական միջոցները տեքստում
Հայերենագիտական միջազգային տասներորդ տասներորդ գիտաժողով, 7-9 հոկտեմբերի, 2015թ. Զեկուցումների ժողովածու Բարսեղյան Ամալյա...
aramhayr
May 26, 20252 min read
Տեսական լեզվաբանություն
Այս էջում հավաքված են տեսական եւ հաշվողական լեզվաբանությանը առնչվող մենագրությունների, հոդվածների հավաքածուների, եւ այլ հրապարակումների (կայքերի) կարճ գրախոսականները (աննոտացիաները): Հայերենագիտական միջազգային տասներորդ գիտաժողով , 7-9 հոկտեմբերի, 2015թ. Զեկուցումների ժողովածու , ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն. Ե. 2015. 315 էջ Հոդվածների տեսություն` Ամալյա Բարսեղյան. ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՊԱԿՑՄԱՆ ԲԱՌԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ՏԵՔՍՏՈՒՄ . Խաչատրյան Նունե. ԲԱԶՄԱԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹ ՇԱՂԿԱՊՆԵՐԸ
aramhayr
May 26, 20256 min read


Դեպի լեզվի զարգացման կենսաբանական տեսություն
“The question of whether people who speak different languages think differently is an old one. It goes back at least to the German scholars Johann Gottfried von Herder (1744–1803), Wilhelm von Humboldt (1767-1835), and Heymann Steinthal (1823-1899). It received renewed attention with the writings of Benjamin Lee Whorf from 1927 to 1941 (Carroll 1956). Strong opinions continue to be expressed on both sides of this question. Those who are convinced that Whorf was hopelessly wro
aramhayr
Feb 21, 202533 min read
Լեզվական էվոլյուցիա
Տեսություն Լեզվաբանությանը առնչվող հերթական մի հատոր կարդալու ժամանակ պահանջ զգացի մեկ անգամ եւս անդրադառնալու լեզու, խոսք, մշակութային էվոլյուցիա, ևն հարցերին ( տե՛ս մի այլ գրքով ոգեշնչված, միգուցե` դրդված, [Hay2023] էջը): Կրկին համոզվեցի, որ որեւէ քիչ թե շատ բարդ հասկացություն չի կարող ընդհանրական, բացարձակ, հավերժական ձեւ (կառուցվածք), իմաստ, կամ սահմանում ունենալ: Նույն իսկ գիտական գրականության մեջ, նույնիսկ պատմական կարճ ժամա նակա հատ վածում: Ընդգծենք, որ այստեղ
aramhayr
Feb 6, 202521 min read


Կորպուսների կառուցում
Տեսություն Այստեղ կնկարագրենք կորպուսների կառուցման մի ճարտարապետություն, որի հիմքում դրված են ժամանակակից տեղեկատվական եւ հաշվողական տեխնոլոգիաները: Իհարկե, նպատակը ոչ թե այդ տեխնոլոգիաների գործածումն է, այլ նոր տեսակի, նոր սերնդի գործիքների ստեղծումն է լեզվի եւ խոսքի ուսումնասիրության համար: Այս ճարտարապետությունը չի բացառում նախորդ սերնդի` ստատիկ , կորպուսների կառուցումը` դրանք կարելի է համարել նոր սերնդի` դինամիկ , կորպուսների փակ կամ «քարացած» ( կոթողային ) տարբերակներ:
aramhayr
Jan 11, 20253 min read
Բնական խոսքի մշակում
Ներածություն Այստեղ թվարկված են ԲԽՄ ( Բնական խոսքի մշակում ) տեխնոլոգիաները, որոնք կիրառելի են հայոց լեզվին: Այդ թվում են ինչպես պատրաստի կիռարումներ (applicaions), այնպես էլ գործիքակազմեր, որոնց հիման վրա կարելի է կառուցել տարբեր կիրառումներ. օրինակ` Keras -ը: Սկզբից ես չէի ուզում այստեղ բերել Keras-ները, LLM-ները, RNN-ները, GPT-ները, ևն, քանի որ ես դրանք լեզվական մոդելներ չեմ համարաում: Թե ինչո՞ւ, շարադրել եմ What is language? ( Что такое язык? ) էջի Why GPT is not a langu
aramhayr
Dec 18, 20245 min read
Հաշվողական լեզվաբանության միջբուհական կենտրոն
Ներածություն Չնայած զգալի ջանքերի, ներդրումների, եւ հաջող իրացումների, մենք որպես մշակույթ դեռ շատ հետ ենք եւ շարունակում ենք հետ ընկնել...
aramhayr
Nov 21, 20243 min read


Լեզվաբանի աշխատանոց
Ներածություն Լեզվաբանությունը որպես ճշգրիտ, տեսական գիտություն Մինչեւ Լեզվաբանի Աշխատանոցի (ԼԱ) կառուցվածքին եւ ֆունկցիաներին անցնելը փորձենք հասկանալ նրա դիրքը, դերը, եւ կարեվորությունը լեզվաբանական բնապատկերում: Լեզվաբանությունը ճշգրիտ գիտություն է ֆիզիկայի, քիմիայի, կամ մոլեկուլային կենսաբանության նման (տես What is language? (the Language studies and linguistics հատվածը) կամ Что такое язык? ): Եթե բնությունը (իրականությունը) ուսումնասիրող եւ նկարագրող գիտությունները դա
aramhayr
Nov 3, 20245 min read
Բնագրի վերածումը մուտքային տվյալների
Ներածություն Այս էջի նպատակն է նկարագրել այն գործիքները եւ գործընթացները, որոնք բարձրացնում են տեքստերի որակը թե՛ հաշվողական...
aramhayr
Oct 7, 20244 min read
Կորպուսային լեզվաբանություն. Ներածություն
Այստեղ ներկայացված են Corpus Linguistics for Beginners հաղորդաշարի դասախոսությունների ամփոփումները հայերենով: #1 What is Corpus Linguistics? Lecture #1 Ամփոփում Տեսանյութը կորպուսային լեզվաբանության ներածական ակնարկ է։ Կորպուսային լեզվաբանությունը այն ոլորտն է, որն ուսումնասիրում է խոսքը կորպուսների` բնական լեզվով տեքստերի հավաքածուների (շտեմարանների), միջոցով։ Կորպուսը պետք է լինի մեծ եւ իրական (ոչ մեքենական կամ հատուկ գրված), որպեսզի լիարժեք ներկայացնի լեզվի օգտագործումը։
aramhayr
Sep 2, 20245 min read
Հ.Աճառյան. ՀԱԲ. ՅԱՌԱՋԱԲԱՆ
Ներկայ աշխատութիւնս ամբողջական ցանկն է հայերէն լեզուի արմատների, իրենց բացատրութեամբ եւ ստուգաբանութեամբ միասին: Իւրաքանչիւր արմատի վրայ...
aramhayr
May 9, 202440 min read
bottom of page

